EKONOMİNİN MİHENK TAŞI: ÇİMENTO SEKTÖRÜ

Tolga Şahin – Turkaz Magazine Editörü

Çimento, geçmişten günümüze kentsel dönüşüm ve altyapı çalışmalarının ve inşaat faaliyetlerinin temel yapı taşı olmuştur. Çimento sektörü ise başta devletin bu alanı destekleyici faaliyetleri olmak üzere yeni oyuncuların ve kapasite artışlarının da etkisiyle her geçen gün büyümekte ve cazipliğini korumaktadır.

Ekonominin mihenk taşı konumunda bulunan çimento sektörü aynı zamanda ekonomik sıkıntılardan en çok etkilenen sektörlerin başında gelmektedir. Bunun nedeni, inşaat sektörünün ekonomik daralmalardan ilk etkilenen sektör oluşu ve inşaat sektörünün, çimento sektörünün dinamosu konumunda bulunmasıdır.

Türk Çimento Sektörü
Türk çimento sektörü, iç talebi karşılamasının yanı sıra ihracat oranlarıyla da cari açığı kapatıcı özelliği bulunan sektörler arasında bulunmaktadır. Ancak 2017 yılında 11.889 kişiye istihdam sağlayan sektörün ihracat oranları, 2013 yılındaki 9.7 milyon tonluk ihracattan sonra bölgemizdeki ekonomik ve politik istikrarsızlıkların da etkisiyle azalmaya başlamıştır.

Son beş yıllık büyüme oranları değerlendirildiğinde, 2013’de 9.7 milyon ton, 2014’te 7.7 milyon ton, 2015’te 7,4 milyon ton, 2016’da 7.4 milyon ton ve 2017’de 8 milyon ton çimento ihracatı yapıldığı görülmektedir.

İhracattaki bu düşüşün temel nedeni bölgemizde yaşanan siyasi ve ekonomik istikrarsızlıklar olarak gösterilmektedir. Özellikle 2010 ve 2011 yılında Ortadoğu ülkelerinde yaşanan olaylar sonrasında Türkiye’nin bu bölgeye olan ihracatında ciddi oranda bir düşüş yaşanmıştır. Bunun temel nedeni bölgenin en fazla ihracat yapılan bölge konumunda bulunmasıdır. Ancak son dönemde yaşanan gelişmelerle birlikte (Suriye’nin yeniden inşası vb.) ihracat oranlarında bir artış yaşanmıştır. Bir diğer husus son yaşanan gelişmelerle ABD’nin İran yaptırımlarını uygulamaya koymasıdır. Türkiye’nin sektördeki en önemli rakiplerinden biri olan İran, eğer ihracat yerine iç pazara yönelmeyi tercih ederse, bu durum Türkiye’nin bölgedeki etkinliğini arttıracak bir diğer faktör olacaktır. Ancak Ortadoğu ülkelerindeki ekonomik ve siyasi istikrarsızlıklar çimento sektörünün ihracat oranlarının düşmesine neden olsa da Türk çimento sektörü şu anda Avrupa’da lider konumda bulunmaktadır.

Avrupa’da Zirvede
Türk çimento sektörü, bölgesinde yaşanan istikrarsızlıkların, çimento ihracat oranlarını düşürmesine rağmen dünya’da ilk beş içinde yer alırken Avrupa’da ise zirvede yer almaktadır. Tamamen yerli ham maddenin üretim sürecinde kullanıldığı sektör, iç pazardaki ihtiyacı karşılamasının yanı sıra ihtiyaç fazlası üretimi ve 600 milyon dolarlık ihracatıyla, cari açık yaratmayan hatta kapatan bir sektör haline gelmektedir.

Yerli firmalar tarafından üretilen Türk çimentosu, 2017 verilerine göre başta Suriye (1.407 tonla en fazla ihracat yapılan ülke), ABD (1.273 milyon tonluk üretimle en fazla ihracat yapılan ikinci ülke), İsrail (2017’de 663 bin tonla en fazla ihracat yapılan üçüncü ülke), Gana (2017’de 412 bin tonla en fazla ihracat yapılan dördüncü ülke), Almanya, İngiltere gibi ülkeler başta olmak üzere Kanada, Fransa, Rusya, Hollanda gibi 90 ülkeye ihraç edilmektedir.

Talebi Arttıran Faktörler
Ülkemizde çimento tüketimini arttıran temel faktörlerin başında kentsel dönüşüm faaliyetleri gelmektedir. Deprem bölgesinde bulunan ülkemizde kentsel dönüşüm faaliyetleri her geçen gün yangınlaşmaktadır. Bu kapsamda hükümetin planı, 2023 yılına kadar 7 milyon konutun tekrar inşa edilmesi yönündedir. Bu, 150 milyon tona yakın çimentoya duyulacak talep anlamına gelmektedir. Diğer taraftan devlet yatırımları kapsamında gerçekleştirilen Üçüncü Havaalanı, Avrasya Tüneli, Yavuz Sultan Selim Köprüsü, İzmit-Körfez Osman Gazi Köprüsü gibi bitmiş ve yapımı devam eden projelerde çimentoya duyulan talebi önemli oranda arttırmış ve arttırmaya devam etmektedir.

İş Güvenliğinde Örnek Sektör

Son 10 yılda iş sağlığı ve güvenliği alanında 145 milyon TL’ye yakın yatırımın yapıldığı Türk çimento sektöründe kaza sıklık oranı yüzde 20, kaza ağırlık oranında ise yüzde 70’lik bir düşüş yaşanmıştır. Diğer taraftan ÇEİS (Çimento Endüstrisi İşverenleri Sendikası), dünyanın önde gelen iş sağlığı ve güvenliği kuruluşlarından olan British Safety Council ile yapılan işbirliğiyle sendikaya kayıtlı olan 44 entengre fabrika ve 7 öğütme tesisinin iş sağlığı ve güvenliği denetimine 1.5 milyon TL ayırmış ve bununla Dünya’da ve Türkiye’de bir ilke imza atmıştır.

No Comments Yet

Comments are closed

Turkaz Magazine dijital dergi platformudur.
Hello. Add your message here.