Tarım Sektörü %1,5 Küçüldü

Merve Ekinci – Turkaz Magazine Editörü

Ekonomi büyüdü ancak tarım sektörü yüzde 1,5 küçüldü. Türkiye 2018’in ikinci çeyreğinde tarım gibi stratejik öneme sahip bir sektöre küçülme ile girdi.

2018 yılının ikinci çeyreği ile başlayan ekonomik dalgalanmalar, inişli-çıkışlı döviz kurları, ithalat merkezli üretim, iç ve dış siyasetteki hareketlilik tarım sektöründe küçülmeyi de beraberinde getirdi.

Her geçen gün büyüme kaydetmesi beklenen (umulan) tarım sektöründeki  %1,5’lik küçülmeyi göz ardı etmemek, üreticinin ve çiftçinin sesine kulak vermek gerekiyor. Zira gıda sektöründe kendine yetemeyen, gıda ihtiyacını ithalatla karşılayan ülkelerin yaşadıkları sıkıntıları yakın zamanda gördük. Mesela Katar…

Dolayısıyla dışa bağımlı olmadan, yerli girdilerimiz ile (tohum, gübre, ilaç gibi) kendi tarımsal üretimimizi karşılayabilen, arz açığı değil arz fazlası veren, yalnızca üretmekle de yetinmeyip ürettiğimizi ham madde olarak satmak yerine marketlerde raflara konulabilecek katma değeri yüksek gıdalara çevirerek ülke ekonomisine, ülke çiftçisine ve bu sektörden nemalanan her kesime istihdam yaratmamız gerekiyor.

Bu sayıda yazıma başlamadan evvel böyle önemli bir konuya değinip altını ısrarla çizmek istedim. Türkiye’de tarım sektöründeki son durum böyleyken; şimdi gelelim Azerbaycan’daki  yaş sebze meyve üretimine…

Başlarken şunu belirtmeliyim ki, Azerbaycan tarımsal üretimde salt ithalatçı bir ülke ve tarımsal  ithalatın büyük çoğunluğunu Rusya’dan yapıyor. Tarımsal ithalatın yaklaşık 3’te 1’ini Rusya’dan yapan Azerbaycan, ithalatın 3’te 2’lik kısmını ise Ukrayna, Brezilya ve Türkiye’den yapıyor.

“Bu ülkede hiç tarımsal üretim yok mu?” diyeceksiniz;

Elbette var, ancak bu konuda iç pazar ihtiyacının tamamını karşılayacak, gıda üretiminde kendi kendine yetecek düzeyde yok.

Azerbaycan’da Meyvecilik (bağcılık) ve Sebzecilik (bostancılık)

Azerbaycan’ın iklim şartları ve toprağı ekin bölgelerinde değişik türdeki bitkilerin yetiştirilmesi için oldukça elverişli. Özellikle pamukçuluk, sebzecilik, tütüncülük ve üzümcülük Azerbaycan tarımının uzmanlaşmış alanlarının başında geliyor ve bu alanlar genelde ülkenin kendi talebinin tamamını karşılamaya rahatlıkla yetiyor. Bununla birlikte yaş meyve ve sebze de ülkede üretimin iyi seviyelerde olduğu alanların başında geliyor.

Geçtiğimiz sayılarda üzüm ve pamuk üretimini detaylıca ele alıp, Azerbaycan için önemini ve yarattığı katma değeri sizlerin için değerlendirmiştim. Şimdi de meyve ve sebzelere bakalım:

“Ülkede narenciye, erik, şeftali, nar, ayva, incir, üzüm, zeytin, çay, fıstık, fındık, kestane, ceviz, badem gibi meyve ve bağcılık ürünleri yaygın bir şekilde üretiliyor. Azerbaycan’ın en büyük meyvecilik ili olan Guba, meyve üretiminin %75’ini karşılarken %15’ini ise Şeki-Zagatala ve Dağlık Şirvan bölgelerinden karşılanıyor. Kestane, ceviz, fındık üretiminin %95’i Şeki-Zagatala bölgelerinde yapılıyor.

Ülkede karpuz ve kavun üretimi de oldukça iyi durumda. Kavun Kürdemir, karpuz ise Sabirabad ve Zire bölgelerinde üretiliyor. Ayrıca, Kür-Araz ve Dağlık Karabağ’da çok sayıda dut ağacı mevcut.

Sebzecilik ise son yıllarda seracılığın ülke genelinde gelişim göstermesiyle birlikte artış göstermiştir. Sebze üretimi yoğunlukla Haçmaz, Lenkeran, kısmen ise Aran ve Abşeron bölgelerinde yapılıyor. Haçmaz bölgesi geç yetişen, Lenkeran bölgesi ise faraş (çabuk yetişen) sebzecilik alanında uzmanlaşmış durumda. Bakü ve Gence çevresinde seralarda hayli sebze üretiliyor. Patates üretimi ise Gedebey, Tovuz, Şemkir, kısmen de Daşkesen, Hanlar ve Gusar gibi daha çok sulanmayan topraklarda yapılıyor.”

Yani kısmen de olsa halkın ihtiyacını sınırlı şekilde karşılayabilen belli başlı meyve ve sebzelerin üretimi yapılıyor ve bazı bölgelerden yılda iki defa ürün alınıyor. Ancak bunlar yeterli mi?

– Değil!

1998 yılından beri tarımda pozitif büyümeye geçen Azerbaycan’da iklim ve toprak yapısı uygun olsa da tarımsal üretim ülkenin hala genel anlamda gıda ihtiyacını karşılamaya yetmiyor. Sektör büyük ölçüde devlet sübvansiyonları ile ayakta duruyor. Devlet, üretimin artması için teşvikler veriyor, sulama sorununun yaşandığı bölgelerde sulama sistemleri geliştiriyor ve modern tarım uygulamalarını hayata geçiriyor. Yaş meyve sebze üretimi, seracılık, meyve-sebze konserveciliği alanlarındaki yatırımlar arttırılarak gıda ihtiyacını iç pazarda karşılayabilir duruma gelmeye çalışılıyor.

No Comments Yet

Comments are closed

Turkaz Magazine dijital dergi platformudur.
Hello. Add your message here.